M O T O R P A S S I E 

Motorpassie
 Naar aanleiding van het leuke gesprek na afloop van de geslaagde nieuwjaars receptie afgelopen VKM nieuwjaarsavond een voorzet van mijn schrijverskunst voor het VKM clubblad. Persoonlijk geef ik er de voorkeur aan om te schrijven onder de pseudoniem Frits de Bok omdat ik zo het verhaal wat kan opleuken zonder dat ik me schuldig voel over de waarheid. 
Ik zal me even voorstellen. Ik ben Frits de Bok met op het kenteken bouwjaar tussen 1941 en 1975 en dus voldoe ik aan de VKM statuten. Ook ben ik na een lange periode van weggezet te zijn begonnen aan een 2e leven evenals zovele van de motoren die wij als liefhebber en lid in het bezit hebben, koesteren en die bovenal genieten van de reacties van het publiek tijdens een rit over neerlands wegen. Het geeft me het gevoel alsof ik weer mijn eerste liefde ontmoet ( voor mij was dat Janny, de mooiste dochter van een café annex boer (tje) uit de regio). Ik zal wel altijd bijna volwassen blijven volgens m’n meiden (lees dochters). Maar ik bezit daarmee wel de kunst om met volle teugen van het leven te genieten.
Na 30 jaar nogal intensief geleefd te hebben en jubilerend met een burnout van hier tot Tokio ging het stuur op de najaar- motormarkt in Hardenberg om. Het regende s’morgens nogal maar bij aankomst op de markt raakte ik spoorslag verliefd op iets wat ooit een Triumph uit de oude Meriden fabriek moet zijn geweest. Net als ik destijds het gevoel had bij Janny van de kroegbaas kreeg ik het nu weer warm, koud en nog meer van die ongecontroleerde gevoelens en na wat loven en bieden was ik de nieuwe minnaar/eigenaar.
Die aankoop was het gevolg van een flashback uit m'n jeugd toen ik als broekie van een jaar of 10 ’s zondag- morgens richting de rijksweg langs de Drentse Hoofdvaart van Staphorts naar het noorden (Assen of Leeuwarden) fietste om daar op de parkeerplaats van een koffiehuis te wachten op de motormannen (grasbaan en motorcrossers) die daar aanlegden en wachtten op collega-coureurs om door te rijden richting Norg, Dwingelo, Prikkedam e.d. voor de cross of richting Noordwolde, Eenrum, Joure, Heerenveen e.d. voor grasbaan races.
Onder hen waren ook de zijspancombinaties van stuurmannen Gerard en Ton van Heugten en Frans Koning alsmede de vele solorijders die achter hun Opel Rekord, Ford of Chevrolet een bladveren aanhanger hadden met daarop beauty’s van o.m Triumph-, BSA -en Nortoncombinaties of een glimmende MetisseTriumph, een dikke



Goldstar, Matchless of AJS hadden geknoopt en voor de grasbaan een snelle en populaire Maico, Jawa of Greeves.
Onderdeel van de deal op de markt in Hardenberg was dat de verkoper de Triumph bij mij thuis zou afleveren en blijkbaar was ook hij gelukkig want bij thuiskomst zat hij al een uurtje of zo op mij en de andere helft van het geld te wachten. Ik trots als een aap met 7 jongen toonde de aankoop aan de huisgenoten, mij niet realiserend dat zij zich niks konden voorstellen bij een kar met daarop een paar wielen met verroeste spaken, iets van een frame wat aluminium, en 3 dozen ongeregeld spul. Terwijl ik zo overtuigend mogelijk probeerde uit te leggen hoe bijzonder en uniek de aankoop toch wel niet was. Later ben ik gaan inzien dat niet alle mensen benzine en olie in hun aderen hebben en de vette klappen uit een Norton met Dunststal pijpen, of megafoons van een BMW R 50 , 69 of een rensport(S) uitvoering herkennen als muziek uit de top 40. Sjonge wat heb ik die nacht slecht geslapen. Ik ben zeker 4 x uit bed geweest om met een omweg via de schuur waar m’n grote liefde stond/lag en hing naar het toilet te gaan.
Als eerzaam burger bewoon ik een huisje in het dorp maar gelukkig met een dubbele garage, waarvan één is ingericht als verwarmd onderkomen voor de motoren, als werkplaats en poetsruimte. Vrij van fietsen, grasmaaier, tuinstoelen, bloempotten, lege flessen, oude kranten voor de voetbalclub en ander gespuis wat je allemaal mee krijgt bij een huisje- boompje- beestje bestaan. Omdat je niet alle vrije tijd in je hok kan doorbrengen is er een slaapkamer op de bovenverdieping ingericht als werk- en magazijn ruimte met te volle boekenplanken een oude platenspeler waarop Connie Francis, Fats Domino, Pat Boone, Everly Brothers, The Spotnicks hun muzikale kunsten ten gehore brengen naast de racegeluiden compleet met radioverslag van de wijlen Piet Nortier van o.m. TT in Assen uit de jaren 60.
Je hoort dan het gestamp van de engelse 1- en 2 pitters in zowel de 350 als halve liter klasse van o.m Peter Williams en Gyula Marszovski (Matchless), Dan Shorey en Cris Conn op Norton naast het gehuil van de MV van Giacomo Agostini en geblèr van de Honda van Mike Hailwood. Als ik dit hoor of wat zit wat te bladeren in oude motortijdschriften- of boeken gaan m’n gedachten terug naar Janny van het cafe. Waar blijft de tijd en had ik maar zus en zo gedaan, ja dan had ik misschien wel een van de 3 DKW s, de Moto Guzzi, de zegdaagse AGS Zundapp, Horex Regina, Honda Dream, CZ en ander motoren waarmee ik ooit het leven heb gedeeld met meer respect behandeld en was ik s’morgens naast Janny wakker geworden, ja dan !!!!!!!!!!!!!!! .
Frits de Bok

M Z 

	MZ

O U D E   S C H U R E N . 

Oude schuren.

Door mijn werk ben nogal veel onderweg en kom bij mensen en in plaatsen waarvan ik voorheen het bestaan niet eens wist.Tijdens deze (werk) bezoeken kijk ik wat rond en wordt steevast mijn aandacht getrokken door die oude schuur of het kippenhok wat op instorten staat. Niet dat ik dan drang krijg om als bouwvakker mijn diensten wil aanbieden. Nieuwsgierig naar wat er eens is ingezet met de intentie in de van later ja dan. Dat is nu juist waardoor ik zo gebiologeerd raak van ruimtes vol spinwebben, stof en de tijd en aandacht lang heeft stil gestaan. Zo zag ik onlangs in een oude schuur ergens in Friesland iets van een wiel met spaken staan waar een oude motor aan zat. Ja o die is van m’n opa geweest en werd gebruikt om de koeien uit het weiland te halen en boodschappen in het dorp te doen en nadien op de hooizolder gezet zodat je er geen last en aandacht meer voor hebt. Na wat praten en kijken werd een zaklamp gehaald en de erfenis aan een nadere inspectie onderworpen. Het bleek na het wegpoetsen van een duimdikke laag stof te gaan om “ ain MZ ES 150 mitt Vollswingen- Farhwerk und vollnaben-trommelbremsen gefertigt im jare 1962-’69 im der DDR durch Motorradwerke Zschopau. Bij het verlaten van de schuur was ik de gelukkige bezitter van opa’s erfenis in ruil voor een mooie bos bloemen en een foto als het ooit weer wat wordt met dat ding (bedankt Bonni). Bij thuiskomst in alle rust de aanwinst ontdaan van spinwebben en stof en na een clean-beurt met warmwater en groene zeep bleek het om het om een ES 150 te zijn en werd later bij de RDW voorkeuring in Zwolle duidelijk waarom opa alleen maar in het weiland en dorp rond pruttelde. Hij was vergeten de motor laten registreren en voorzien van NL kenteken, want het DDR schildje zat er nog altijd achterop. Gelukkig heeft Mztje al die tijd droog en donker gestaan en zag dus redelijk goed geconserveerd het zonlicht van 2008 na een lange rust periode van duisternis. De zuiger/cilinder vertoonde geen aluminium oxidatie en is los, de tank, banden en accu leeg en het luchtfilter vol. Dit alles overziend gaan mijn gedachten terug naar de jaren 60/70 waarin MZ op sportief gebied de nodige prestaties leverde. Zo heeft ooit de Zwitser Luigi Taveri op het merk geracet gevolgd door de eilanders (Engelsen) Mike Hailwood,(verkeers-ongelukt 1981), Bil Ivy (verongelukt in 1969 op de Sachsenring) , Allan Sheperd ,Derek Minter, Tommy Robb, Peter Williams en korte tijd in 1963 de tegenwoordige mevr. Michelle (v.h. Mike) Duff, de Oost- Duitsers Ernst Degner, Horst Fugeren, Heinz Rosner en de Italiaan Silvo Grassetti en als hekkensluiters tot half jaren 70 Gunter Bartusch (DDR) en Laszo Szabo ( Hongarije) in de periode eind 50 jaren tot half 1970 een 125, 250 of 350 cc cc MZ aan de start van een wegrace gebracht. In 2007 zag ik Hern.( Heinz) Rosner nog vrolijk zijn rondjes meedraaien op Spa-Francorchamps bij de “Bikers Classics”. op 250 cc MZ. Rosner was geheel in stijl van toen met een JapanseTrabant (Mazda busje) als motorhome, werkplaats en stalling. MZ verschijnt voor het eerst in het wereldkampioenschap wegrace in 1957 in zowel de 125 cc als 250 cc klasse met Ernst Degner en Horst Fugnur, maar door het politieke beleid van destijds in de DDR heeft men maar aan een beperkt aantal races kunnen deelnemen. In ‘ 58 komt daar verandering in als zowel Degner als Fugnur wederom in de 125 en kwartliters starten en een overwinning wordt geboekt in Zweden en Fugere het seizoen afsluit eindigt als vice wereldkampioen achter Tarquinio Provini op MV Augusta. In 59 wordt Garry Hocking in de 250 cc vice wereldkampioen, gevolgd door Degner die in 1960 3e werd in de eindrangschikking in de 125 cc klasse gevolgd door een 2e plaats in 1961 en daarna overstapt naar Suzuki en direct werelkampioen in de 50 cc werd. In 62 start men ook in de 350 cc klasse met Allan Sheperd en Derk Woodman. In ‘63 was het Mike Hailwood op een 250 MZ die op de Sachsenring de kwarliter klasse won en in ’ 64 Sheperd aan boord van een 250 die 3e werd in de eind rangschikking dat jaar. In ‘ 64 was het Heinz Rosner die tot ’69 in zowel de 125,250 als 350 cc klasse de groen/grijze kleuren van MZ verdedigt en een aantal nette resultaten weet te boeken maar helaas nooit verder is gekomen dan een 3e plek bij de kwartliters in ’68. In ’65 is Derk Woodman met een 3e plaats in de 125 de hoogst geklasseerde Mz coureur. Dan moet men wachten tot 1971 wanneer Silvio Grassetti de openingsrace in Oostenrijk wint op een kwartliter en later dat jaar ook nog de GP van Belgie op zijn konto schrijft in de zelfde klasse, als slot dat jaar nog een overwinning door Peter Williams op een 350 cc in de GP van Ulster-Noord Ierland. MZ en daarmee de coureurs die mij tot verbeelding spreken (zonder anderen te kort te doen) little Bill Ivy die aanvankelijk in 1969 wilde stoppen met racen toen het Yamaha fabrieksteam waarvan hij deel uitmaakte samen met Phil Read en Mike Duff zich terug trok uit de racerij als gevolg van een aanpassing in het FIM reglement waardoor een 4 cilinder in de kwartliterklasse niet langer werden toegestaan. In dat zelfde jaar verschijnt werd Ivy benaderd door een andere Oostblok renstal t.w. Jawa als stuurman op de 350 cc viercilinder. En met succes zal blijken door een 2e plaats in West Duitsland en Assen maar tijdens de 5e race op de Sachsenring gaat het op zaterdag voorafgaande aan de race mis door een vastloper en komt hij ten val en overlijd tijdens het vervoer naar het ziekenhuis. Het verhaal wat nooit officieel bevestigd is geworden gaat dat Ivy op het moment dat de 4 pitter vastloopt hij bezig was de helm goed vast te maken en daardoor niet snel genoeg kon reageren met als gevolg de dramatische val. Tijdens deze val komt Ivy met zijn hoofd in aanraking met een paal langs de baan en raakt daarbij zwaar gewond met de dood als gevolg. Zo heeft een tragisch ongeluk het einde gemaakt aan het leven en de succesvolle motorsport carrière van deze grote kleine coureur die van 1962 tot 1969 deel uit maakte van het GP circus, heeft geracet in 4 klasse s en is gestorven met 21 overwinningen en wereldkampioenschap in 1968 in de 125 cc. Het is de oud DDR Heinz Rosner die als een levende legende na het einde van het Mz race tijdperk half jaren 70 gevolgd faillissement en wederopstanding van het merk de grijs/groene 2 tacten uit Zschopau nog wel eens eens de sporen geeft.
Ook op gebied van betrouwbaarheidsritten (enduro ) en zesdaagsen is het merk altijd sterk geweest en de nodige overwinningen geboekt met teams waarvan later bleek dat ze werkzaam op de ontwikkeling afdeling van de fabriek of politieagent. Men name de politieagenten werden dagelijks getraind in het rijden op slechte wegen iets wat denk ik voor zich spreekt tijdens het Oostblok regime in die jaren.
 

Frits de Bok.

Contact